Afbeeldingen voor UCEA

Hieronder vind je aanwijzingen voor het aanleveren van foto’s en illustraties voor UCEA, het verenigingsblad van CHJC. Allereerst vertel ik wat over auteursrecht en portretrecht. Daarnaast iets over het aanleveren, al dan niet digitaal. Met een paar voorbeelden maak ik het wat duidelijker.

1. Auteursrecht (Copyright, ©)

Op tekst, foto’s en andere afbeeldingen rust auteursrecht (copyright). Bij tekst rusten de rechten bij de schrijver. Bij foto’s en andere afbeeldingen bij degene die de foto of tekening heeft gemaakt. Als jij ‘m gemaakt hebt dan kun je dus een illustratie insturen. Heb je de rechten niet? Dan heb je schriftelijke toestemming nodig van de maker. De soep wordt niet altijd even heet gegeten als opgediend. Toch is dit het standpunt van de redactie en vormgever van UCEA.

2. Portretrecht.

Staat er iemand op de foto? Dan heb je ook toestemming van de afgebeelde persoon nodig. Je kunt bijvoorbeeld vragen bij een weekend of dagactiviteit: Hebben jullie er bezwaar tegen dat ik foto’s neem? Protesteert er niemand? Stuur de foto dan maar in. Je mag er dan wel vanuit gaan dat het oké is. Wees wel voorzichtig; niet iedereen is al uit de kast.

Heb je de rechten niet geregeld? Stuur de foto dan niet in. De redactie en vormgever gaan ervan uit dat jij het hebt geregeld.

3. Afgedrukte foto’s en tekeningen.

Heb je zelf een foto of tekening gemaakt? Dan kun je die opsturen naar het redactieadres. Ik heb het nu over foto’s die je hebt laten afdrukken bij een fotograaf of een tekening op papier. Gewoon in een envelop, een stukje karton erachter zodat hij niet kreukt, klaar is kees (of cornelie). De redactie en vormgever doen de rest. Wil je de foto na gebruik terug? Sluit dan een aan jezelf geadresseerde en voldoende gefrankeerde envelop bij. Dan sturen we ‘m zo snel mogelijk terug.

4. Foto’s uit een boek, een magazine of een krant.

Deze foto’s kunnen we in principe niet opnemen. Nog afgezien van de juridische kant (zie punt 1). Technisch gezien is het niet goed mogelijk om een foto die al een keer in drukwerk is gebruikt, nog een keer te gebruiken. Kortweg hierom: een gedrukte foto bestaat uit puntjes. Ga je deze afdruk scannen, dan worden die puntjes overgebracht naar een digitaal bestand, dat ook weer bestaat uit puntjes. Maar: de puntjes van het drukwerk vallen niet samen met de puntjes van de scanner. Je krijgt hierdoor rare effecten. Kijk maar naar de drie foto’s hieronder.

1	2	3

Stel je voor dat foto 1 het origineel is. Foto 2 is daarvan een zwartwit afdruk in een krant of boek. Hij ziet er nog redelijk uit, maar is zeker niet beter. Als je foto 2 gaat scannen, dan krijg je nummer 3. Hij is nog slechter en je ziet een ruitjes- of cirkeltjespatroon. Dat komt door het scannen van een gedrukte foto.

5. Zelf gescande foto’s en tekeningen.

Nog een mogelijkheid is zelf een foto of tekening scannen of een door anderen gescande foto insturen (bijvoorbeeld een afbeelding die je op internet hebt gevonden. Vertil je niet aan het scannen. Twijfel je of je het kunt? Stuur dan gewoon de afbeelding in een envelop.

Oké, je weet het zeker, je gaat zelf scannen! Prima. De gescande foto kun je als jpg- of gif-bestand sturen aan de vormgever op: Het e-mailadres staat in het colofon in UCEA.

Let bij het scannen op de volgende dingen:

a. Kleur: In de meeste gevallen kan het in zwart/wit. In computertermen heet dat: 256 grijstinten.

b. Resolutie: Dan komen we nu op het ingewikkeldste onderdeel: de resolutie. Het klinkt erger dan het is…:-) Een scanner kun je instellen op een bepaalde resolutie. Scan je een plaatje om het op het internet te zetten of op het scherm te bekijken, dan is 72 dpi genoeg. Voor drukwerk (b.v. UCEA) moet je minimaal 250 dpi gebruiken.

Veel gestelde vraag: De foto ziet er zo mooi uit op m’n scherm, waarom is ie dan niet goed genoeg voor UCEA?

Dit heeft te maken met de resolutie waarover ik het had. Op een computerscherm heb je een veel lagere resolutie (72 dpi) nodig dan bij drukwerk (250 dpi). Hieronder zie je dezelfde foto drie keer.

4	5	6

Nummer 4 is zoals hij op het scherm verschijnt: Hij ziet er op het scherm goed uit. Hij is ongeveer 5 cm x 5 cm groot bij een resolutie van 72 dpi. Dat wil dus zeggen dat er op elke inch (ongeveer 2,5 cm) 72 pixels staan. 5 cm is ongeveer 2 inches. Dus: 2 x 72 pixels. Dat is dus 144 x 144 pixels. 72 dpi is goed genoeg om op je scherm er mooi uit te zien. Maar als je dicht bij je scherm gaat zitten, kun je de losse puntjes zien.

Wil je deze foto afdrukken op dezelfde grootte (5 cm x 5 cm), dan krijg je foto 5. Want de resolutie is te laag voor drukwerk. Drukwerk heeft een resolutie nodig van 250 dpi om er mooi uit te zien. Een foto van 5 x 5 cm (2 inch x 2 inch) heeft dus veel meer pixels nodig: 500 x 500. Zoals je kunt zien krijg je een vlekkerige foto te zien.

Verhoog je de resolutie (het aantal puntjes per centimeter) naar 250 dpi (terwijl het aantal gelijk blijft), dan verkleint de foto naar 1,44 x 1,44 cm (nummer 6): 144 pixels gedeeld door 100 = 1,44 cm Ik hoop dat het wat duidelijker is. Mocht je het niet (helemaal) begrijpen, hou dan gewoon de vuistregel aan: 100 pixels is ongeveer 1 cm. Een foto die je op internet vindt, moet dus behoorlijk groot zijn op je scherm, wil hij in UCEA nog wat voorstellen.

Heb je nog vragen, laat het dan gewoon horen: Stuur een mailtje aan de vormgever. Je vindt het e-mailadres in het colofon in UCEA. Veel succes.

Thom Hiemstra, vormgever UCEA.